Master of Public Safety

Programma

Het programma is opgebouwd op de pijlers techniek en bestuur. Deelnemers krijgen een overzicht van alle aspecten van het publieke veiligheidsdomein. De opleiding is ontworpen om inzicht te verschaffen in politiek-bestuurlijke processen binnen het openbaar bestuur in het algemeen en ten tijde van crisis in het bijzonder. Het doel is om bekend te worden met de meer sociaal-wetenschappelijke aspecten en de technisch-wetenschappelijke insteek van risico’s en veiligheid. Het programma leert de deelnemer verschillende onderdelen die in risicovolle- en rampsituaties aan de orde komen te combineren. Door de integratie van techniek en bestuur wordt de deelnemer een ‘master’ in het ontwikkelen van een strategie waardoor veiligheidsmaatregelen technisch en bestuurlijk effectiever zijn.

Het programma bestaat uit drie delen: Technische module, Bestuurlijke module en Master module. Cases spelen een belangrijke rol om het geleerde tijdens de opleiding te spiegelen aan de praktijk. Het Technisch blok en het Bestuurlijk blok kunnen ook afzonderlijk gevolgd worden, waardoor de opleiding gespreid kan worden over meerdere jaargangen. In het Master deel worden het Technisch en het Bestuurlijk deel geïntegreerd.

Technische module

In de technisch module wordt ingegaan op de methoden en technieken om veiligheid te analyseren. Het blok beslaat het gehele publieke veiligheidsdomein, zoals sociale veiligheid, transportveiligheid, industriële veiligheid, medische veiligheid en natuurlijke gevaren. Cases vanuit de praktijk laten zien dat deze methoden in vele domeinen toepasbaar zijn. Samengevat bestaat de technische module uit de volgende onderdelen:

Cursusweek 1: Methoden en technieken voor publieke veiligheidsanalyse

In de eerste cursusweek wordt ingegaan op de operationele en wetenschappelijke methoden en technieken om veiligheid te analyseren. Er wordt een algeheel overzicht gegeven van het publieke veiligheidsdomein, bestaande uit sociale veiligheid, transportveiligheid, industriële - en externe veiligheid, brandveiligheid, arbeidsveiligheid, voedselveiligheid, medische veiligheid, en veiligheid tegen overstromen en andere natuurgevaren. Extern veiligheidsbeleid in Nederland en Europa en risicolocaties worden gepresenteerd. Verder wordt geleerd om publieke veiligheid kwantitatief te beschrijven en leert u trends of patronen herkennen.

Cursusweek 2: Risicoanalyse, -identificatie, -prioritering en –management

In Cursusweek 2 komt de identificatie, analyse, prioritering en management van specifieke risico’s aan de orde. Foutenbomen, gebeurtenissenbomen, vlinderdassen, individueel risico, groepsrisico en andere gereedschappen worden hierbij gedoceerd. Door risico’s en mogelijke gevolgen te bepalen kunt u prioriteiten stellen en deze risico’s beter beheersen. De kosten en effectiviteit van te nemen veiligheidsmaatregelen dienen zorgvuldig te worden onderzocht. De relatie veiligheid en economie zal in het technisch blok uitvoerig worden belicht en als optimalisatievraagstuk uitgewerkt worden. Tevens wordt ingegaan of een specifiek risico als acceptabel aangemerkt kan worden, ook indien het reeds aan de normstelling voldoet. Door middel van het risicomanagement spel worden door de cursisten de kwantitatieve risicoanalyses gezien vanuit de opdrachtgever en vanuit de opdrachtnemer persoonlijk ervaren.

Cursusweek 3: Toepassingen in het publieke veiligheidsdomein

De publieke veiligheidsdomeinen, zoals sociale veiligheid, verkeersveiligheid, voedselveiligheid, en nucleaire veiligheid worden nader beschreven. Cases vanuit de praktijk laten zien dat deze methoden in vele domeinen toepasbaar zijn als het gaat om het opstellen van een veiligheidsprogramma. Bijvoorbeeld voor een achterstandswijk, de procesindustrie of een groot evenement zoals een vrijmarkt. Veiligheidsaspecten van kerncentrales en regelgeving worden aan de hand van case study Borselle behandeld. Inzicht wordt verder in cursusweek 3 gegeven in de toepassing van security risico analyses in de praktijk. De rol van terreur in de samenleving en industrie, security management, en toepassing van security risico analyses komen aan de orde.

Cursusweek 4: Effectberekeningen en de menselijke factor; Energieveiligheid en gevolgen van incidenten

In cursusweek 4 wordt externe veiligheid en de invloed van de menselijke factor op de veiligheid en het ontstaan van incidenten gepresenteerd. Het beoogt deelnemers inzicht te verschaffen in de wijze waarop menselijk handelen een rol speelt bij veiligheid en het ontstaan van incidenten. U bekijkt de kans op menselijk falen en krijgt inzicht in de wijze waarop dit te beïnvloeden is.

Risico analyses van de opslag en het transport van gevaarlijke stoffen krijgen in het technisch blok uitgebreide aandacht. Hiervoor zullen de software pakketten RBM II en SAFETI worden aangewend. Ook de rol van wet- en regelgeving bij de ontwikkeling van bedrijven, transportroutes en bestemmingsplannen komt aan de orde. Tot slot wordt in cursusweek 4 de medische veiligheid behandeld.

Cursusweek 5: Brandveiligheid en arbeidsveiligheid

De Technische module wordt afgesloten met technische aspecten van brandpreventie, -ontwikkeling en –bestrijding. Kernthema’s zijn:

• Concepten van ontwerpprincipes en constructies
• Verbranding en materiaalgedrag bij brand
• Brandveiligheid in gebouwenontwerp
• Fire Safety Engineering

Daarnaast is er in de cursusweek ruimte gereserveerd voor onderwerpen uit de arbeidsveiligheid. Nadruk ligt op het verhogen van het veiligheidsbewustzijn van werkgevers en werknemers. Tot slot wordt er in de cursusweek aandacht besteed aan milieu en de invloed op publieke veiligheid, met in het bijzonder de relatie van kernenergie met milieu.

Bestuurlijke module

Middels vijf lesweken krijgen de deelnemers kennis van politiek-bestuurlijk management in een veranderende samenleving, netwerkmanagement in grote projecten, informatiemanagement, leren en evalueren naar veiliger systemen en crisismanagement.

De bestuurlijke module is een mix van bestuurs- en organisatiekunde en behandelt de theorie van crisismanagement. Daarbij wordt speciale aandacht besteed aan de rol en de betekenis van informatieprocessen, ICT en netwerkmanagement. U krijgt inzicht in politiek-bestuurlijke processen binnen het openbaar bestuur in het algemeen en ten tijde van crises in het bijzonder. De invloed van burgers en organisaties op publieke organen wordt groter, zowel via democratische processen als via minder gestructureerde wegen. De rol van de media bij rampen en de verspreiding van gevoelige informatie via het internet veranderen de rol van de bestuurder. Organisaties opereren veelal in ketens en werken nauw samen in netwerken, wat het managen van risico’s complexer maakt. De besluitvorming bij preventieve maatregelen en bij de bestrijding van rampen moet daarom eenduidig en effectief zijn, wat hoge eisen stelt aan het management. Informatietechnologie maakt het mogelijk om effectief samen te werken en ongevallen en crises te analyseren. Evaluatie en analyse maken organisaties, systemen, situaties en constructies veiliger.

De bestuurlijke module geeft de sociaal-wetenschappelijke achtergrond van bovenstaande in de volgende onderdelen:

Cursusweek 1: Crisismanagement

Crisismanagement functioneert binnen het complex bestel van het openbaar bestuur. De veranderingen in het openbaar bestuur hebben direct invloed op de organisatie en het (kunnen) functioneren van het crisismanagement. Een goede schets en analyse van de kernwaarden en –normen in het openbaar bestuur kan de kwaliteit van crisismanagement verder versterken. Omdat de hulpverleningsdiensten lokaal zijn ingebed zal in dit onderdeel uitdrukkelijk aandacht worden geschonken aan het lokaal bestuur.

Crisissituaties, situaties van erop of eronder, worden gekenmerkt door dreiging en tijdsdruk. In grote onzekerheid dienen verantwoordelijken beslissingen te nemen en moeten operationeel leidinggevenden het hoofd boven water zien te houden. Crisismanagement kent niet alleen een flink aantal patronen; ook zijn crises iedere keer weer anders en is een grote mate van flexibiliteit en veerkracht gewenst. Er is de laatste decennia een behoorlijke kennis opgebouwd (nationaal en internationaal) over het hoe en waarom in kritieke situaties. Onder leiding van een wetenschapper/onderzoeker zal ook de ervaringskennis voldoende aan de orde komen.

Cursusweek 2: Politiek-bestuurlijk management (in een veranderende samenleving)

In deze cursusweek wordt het specifieke, complexe terrein van het openbaar bestuur in relatie tot burgers, organisaties en instellingen behandeld. Ook krijgt u inzicht in de wijze waarop politiek-bestuurlijke processen en de daarmee gepaard gaande competentie-eisen verlopen, met speciale aandacht voor het (verlengd) lokale bestuur. Verder zullen relevante politiekambtelijke verhoudingen, in het bijzonder die ten tijde van uiteenlopende soorten van crises, aan de orde komen. U leert ook de implicaties van politieke verantwoordelijkheid voor operationele besluitvormers kennen en de toekomst van de democratie en publieke organisaties

Cursusweek 3: Informatiemanagement

Alles draait om communicatie. Ook op het terrein van de veiligheid speelt communicatie een cruciale rol. Bij incidenten spelen communicatiestoornissen vaak een cruciale rol. Gebrek aan overleg en uitwisseling van kennis en informatie blijkt vaak één van de achterliggende factoren bij incidenten. Communicatie is ook een belangrijk thema ten aanzien van het communiceren over risico’s. Jarenlang was dat het kind van de rekening en waren wij slecht in en terughoudend ten aanzien van risicocommunicatie. Wettelijk zijn er op dat terrein aan bedrijfsleven en overheid de laatste jaren verplichtingen opgelegd. Toch valt het niet mee om op een goede wijze met de bevolking te communiceren over risico’s en (on)veiligheid. Inmiddels is er wel de nodige ervaring opgedaan met verschillende soorten van activiteiten en is er ook wetenschappelijk behoorlijk wat aandacht gekomen voor dit onderwerp. Kernthema’s zijn informatisering en organisatie, rol van de ICT en mogelijkheden en beperkingen van communicatie.

Cursusweek 4: Leren (en) evalueren

Er wordt zo gemakkelijk over gesproken; er moet geleerd worden van rampen, incidenten en bijna-rampen/incidenten? Gebeurt dat echter ook of blijkt dat in de praktijk toch tegen te vallen. Misschien leren wij soms wel eens te veel en krijgen sommige gebeurtenissen te veel aandacht. Aan de hand van een flink aantal analyses van calamiteiten die de cursisten ook zelf moeten analyseren gaan wij met elkaar de vraag beantwoorden of, in welke mate en wat er geleerd wordt van rampen en of dat beter zou kunnen. Tegelijkertijd leren wij hoe er tot goede evaluaties na rampen kan worden gekomen en welke methoden er daartoe ter beschikking staan.

Cursusweek 5: Netwerkmanagement en grote projecten

De begrippen netwerken en procesmanagement zijn zich niet voor niets buitengewoon populair. Meer en meer is eenieder ervan overtuigd dat werken en beslissen geschieden in – vaak wisselende – netwerken. Juist ook op het gebied van veiligheid zijn vele actoren betrokken en is het vrijwel nooit meer zo dat een actor eenvoudigweg zijn wil kan opleggen. Overtuiging, wheelen en dealen (‘netwerken’) zijn hierbij noodzakelijk.

Om te kunnen overleven in deze netwerken dienen managers en bestuurders een pakket aan vaardigheden te hebben. Juist de aandacht en gevoel voor het proces van besluitvorming, procesmanagement, blijkt hiertoe een belangrijke bijdrage te leveren.

Er is, zeker na gebeurtenissen als Enschede en Volendam, een enorme aandacht gekomen voor handhaving, controle, inspectie e.d. Veiligheid blijft niet zonder meer verzekerd, er dient ook het een en ander te worden gedaan om dit te waarborgen. De laatste jaren zijn allerlei nieuwe vormen van controle, naleving, handhaving daarmee in de belangstelling gekomen. Tegelijkertijd is het goed ook aandacht te hebben voor de mogelijk perverse effecten van deze nieuwe aandacht voor deze thema’s. De prestatiecontracten van de politie leiden immers niet per se tot een veiliger samenleving. De vele plannen, procedures en richtlijnen geven geen garantie voor een verhoogde kwaliteit. Juist deze spanning zal centraal staan in dit blok. Enerzijds de behoefte aan allerlei effectmetingen, controlemechanismen e.d. en anderzijds de soms vreemde en ongewenste effecten die dat gedrag met zich mee kunnen brengen.

Master module

De Master module richt zich op de integratie van technologie en business. Aan de hand van een centrale case wordt de theorie vertaald naar een praktijksituatie en leren de deelnemers om nieuwe technologieën in te zetten bij veranderingen in organisatie en markt. Tevens wordt de link gelegd met de eigen werkomgeving. Additionele onderwerpen, zoals Financieel management en Ethiek, komen aan de orde. Afhankelijk van de samenstelling van de groep worden extra onderwerpen gekozen, de zogenaamde capita selecta. Met het Masterdeel worden de cursusweken van de opleiding afgesloten.

Excursie

Tijdens een excursie bekijkt u hoe veiligheid bij overheids- en bedrijfsobjecten gewaarborgd wordt en wat de economische consequenties zijn. De gehele veiligheidsketen, van proactie tot en met nazorg, wordt onder de loep genomen.

Beoordelingen en examen

De modules worden afgesloten met individuele opdrachten (Technische module en Bestuurlijke module) of de centrale case als groepsopdracht (valt onder de Master module). De deelnemer wordt beoordeeld op het kunnen toepassen van de kennis en vaardigheden in de eigen werksituatie. De studie wordt, na het behalen van de Technische en Bestuurlijke module, afgesloten met het Master Assignment. Deelnemers werken onder begeleiding aan een onderzoek dat aansluit op de situatie in het eigen bedrijf. U kunt bijvoorbeeld een complex rampenplan opzetten, nieuwe inzichten op het gebied van hulpverlening of veiligheid onderzoeken of systemen bouwen om de veiligheid te verbeteren. Hetschriftelijke Master Assignment wordt mondeling gepresenteerd en verdedigd voor een onafhankelijke examencommissie van de TU Delft en andere kennisinstituten.